środa, 27 marca 2013

Dlaczego jedzenie owoców może być równie groźne jak picie alkoholu.

W ubiegłą sobotę miałam przyjemność wygłosić wykład dotyczący negatywnych skutków spożywania owoców, przed wierną i bardzo krytyczną publicznością XXXVII Targów "Bliżej zdrowia, bliżej natury". Zgodnie z obietnicą złożoną wielu osobom stopniowo będę prezentować problemy poruszane na tym wykładzie. Wykład zostanie również opublikowany w postaci dużego artykułu.

Tym, co szkodzi nam w owocach jest tzw. cukier owocowy, czyli fruktoza.

Fruktoza, podobnie jak glukoza, jest cukrem prostym. Jednakże o ile glukozę może metabolizować każda komórka w naszym organizmie, o tyle fruktoza jest metabolizowana wyłącznie w wątrobie. W efekcie przemian, którym podlega fruktoza w wątrobie powstają krople tłuszczu zawierające trójglicerydy i wolne kwasy tłuszczowe. Część z tych substancji tłuszczowych pozostaje w wątrobie i jest odpowiedzialna za tzw. niealkoholowe stłuszczenie wątroby, a pozostałe są transportowane do mięśni i tam odkładają się w tkance tłuszczowej. Tłuszcz pochodzący z metabolizmu fruktozy w szczególności odkłada się w obrębie jamy brzusznej i jest odpowiedzialny za tzw. otyłość brzuszną. Jeśli dostarczymy sobie 120 kcal w postaci glukozy to zaledwie 1 kcal zostanie zamieniona w tłuszcz. Jeśli dostarczymy sobie 120 kcal w postaci fruktozy to aż 40 kcal zostanie przekształcone w tłuszcz.

Stłuszczenie wątroby nie jest jedynym podobieństwem jeśli chodzi o działanie na organizm nadmiarów fruktozy i alkoholu.

Fruktoza oddziaływuje z białkami. Efektem tych oddziaływań jest reakcja Maillarda czyli tzw. nieenzymatyczne brązowienie. Reakcja ta znajduje szerokie zastosowanie w przemyśle spożywczym i jest odpowiedzialna za smak i zapach wielu produktów spożywczych i potraw, np. czekolady, chleba, gotowanego ryżu czy pieczonego mięsa. Reakcja Maillarda zachodzi już w temperaturze pokojowej, a im wyższa temperatura, tym proces jest szybszy. Szybkość reakcji zależy również od wielkości cząstki cukru biorącej w niej udział - im mniejsza cząstka, tym reakcja przebiega szybciej. W efekcie reakcji Maillarda powstają tzw. produkty Amadori, które wywołują szereg negatywnych zmian w komórkach. Z tego powodu fruktoza prowadzi do uszkodzeń wątroby porównywalnych z uszkodzeniami wywoływanymi przez produkt metabolizmu alkoholu (etanolu), jakim jest aldehyd octowy.

 

Jednak to nie koniec podobieństw pomiędzy fruktozą a alkoholem.

To, co jeszcze łączy te dwa rodzaje substancji to kompulsywność ich spożywania. Zarówno alkohol, jak i fruktoza mają działanie uzależniające ze względu na ich właściwości dopaminergiczne, tzn. stymulujące wydzielanie w centralnym systemie nerwowym dopaminy. Spadek poziomu tego neurotransmitera odczuwany jest przez nas jako niekomfortowy i powoduje potrzebę ponownego spożycia tego, co wywoływało wzrost poziomu dopaminy.
 
 
Artykuł naukowy dotyczący podobieństw w działaniu w naszym organizmie nadmiernych ilości alkoholu i fruktozy został opublikowany w Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics w 2010 roku (RH Lustig. Fructose: metabolic, hedonic and societal parallels with ethanol. 110: 1307-1321).
 
 
Zdjęcie to kolejna próba zaklęcia wiosny. A do posłuchania utwór Utopia holenderskiego zespołu Within Temptation (feat. Chris Jones) - przyjemnego słuchania :-)
 
 

Powiązane posty:
Szokująca prawda o świeżo wyciśniętym soku z pomarańczy

5 komentarzy:

  1. No to pięknie. Czekam na więcej, również na wskazówki ile można bezpiecznie "przyjąć" owoców :).
    Kawałek i fotka pierwsza klasa :)

    OdpowiedzUsuń
  2. A ja dziś zjadłam całą michę pysznej sałatki owocowej i na dodatek byłam taka zadowolona, że w końcu zjadłam coś zdrowego :D

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ważnym w tym wszystkim słowem jest "nadmiar" :-) W następnym poście wyjaśnię kiedy już jest ten nadmiar :-)

      Usuń
  3. Ostatnio zjadłem kilogram winogron z Biedronki po 5,99. Promocja! A jakie smaczne były. Potem wsiadłem na rower i... Mało nie umarłem. Wnioski?

    1. Lepiej żywić ducha niż ciało (np. muzyką, (ładna ta utopia) ).
    2. Dlaczego ostatni artykuł jest sponad przed roku?!

    OdpowiedzUsuń