niedziela, 23 sierpnia 2015

Seria "Odpowiedzi" - EPA a DHA, ile, jak i dlaczego

Dzisiaj zgodnie z wcześniejszą obietnicą wyjaśnienie zawiłości dotyczących kwasów omega 3.
 
EPA, czyli kwas eikozapentaenowy i DHA, czyli kwas dokoheksaenowy to dwa kwasy omega 3, o których słyszymy najczęściej. Są one tzw. długołańcuchowymi kwasami tłuszczowymi i występują w tłustych rybach.
Wiemy, że oba pełnią bardzo ważne funkcje w naszym organizmie. Jednak traktowanie ich łącznie, jako jeden składnik i suplementowanie nimi w taki sam sposób jest nie tylko nieefektywne ale może być wręcz szkodliwe ze względu na ich inną dynamikę działania i wchłaniania.
W celu uniknięcia problemów i pełnego wykorzystania warto przyjrzeć się im bliżej i rozważnie dobierać preparaty do suplementacji.
 
Mimo, że oba te kwasy tłuszczowe mają ogromne znaczenie dla zdrowia, jednak rywalizują one z sobą w trakcie wchłaniania i przetwarzania w naszym organizmie. Z tego powodu dobroczynne działanie jednego z nich ma miejsce tylko wtedy, gdy jego zawartość w suplemencie znacząco przewyższa zawartość tego drugiego.
Kiedy suplement zawiera równe ilości EPA i DHA, i nasz organizm musi sam wybierać, który z nich wykorzystać, terapeutyczne efekty obu kwasów tłuszczowych mogą zostać całkowicie zniesione.
 
Ponadto, DHA ma tendencję do akumulowania się w organizmie kosztem EPA.
 
Gdy kończymy 5 lat poziom DHA w naszym organizmie stabilizuje się,  poziom EPA podlega dynamicznym zmianom w ciągu całego naszego życia.
DHA jest obecny w dużych ilościach w mózgu i siatkówce oka, odgrywa ważną rolę budulcową ale u osób dorosłych jego ilość w organizmie jest stabilna. Z kolei EPA jest nieustannie zużywany i wymaga ciągłego uzupełniania.
W suplementach na bazie oleju rybiego z reguły w 1000 mg oleju obecnych jest około 180 mg EPA i 120 mg DHA. Dawka EPA, która pozwala na stworzenie w organizmie unikatowych warunków sprzyjających zwalczaniu zarówno stanów zapalnych, jak i innych problemów zdrowotnych (np. depresji) wynosi 1-2 g. Żeby uzyskać taki poziom EPA stosując wspomniane preparaty bylibyśmy zmuszeni do zażywania codziennie około 22 kapsułek oleju rybiego narażając się przy tym na nadmiar DHA.
 
Badania naukowe wskazują, że zażywanie suplementów zawierających zarówno EPA, jak i DHA może blokować odpowiednie pobieranie EPA i nie tylko nie przynosi oczekiwanych korzyści prozdrowotnych ale może wręcz pogłębiać deficyt EPA i wpływać negatywnie na nasze zdrowie.
 
Negatywna zależność dotycząca wchłaniania EPA i DHA doskonale wyjaśnia te badania naukowe dotyczące oleju rybiego (zawierającego zarówno EPA, jak i DHA), które pokazały, że spożywanie go wcale nie przynosi korzyści dla zdrowia lub są one mierne.
 
Standardowe oleje rybie zawierające EPA i DHA mogą być przydatne jako kompensacja braku ryb w diecie zapewniając regularną dostawę obu kwasów omega-3, jednak nie są efektywne jako wsparcie terapii skierowanej na konkretne problemy zdrowotne.
 
Dlatego suplementację kwasami omega-3 należy rozpocząć od uzupełnienia niedoboru EPA.
 
Dopiero po przywróceniu prawidłowego poziomu EPA można włączyć suplementy zawierające zarówno EPA, jak i DHA w odpowiednim stosunku (3:1). 
W sytuacji, gdy cierpimy na schorzenia powstające w wyniku utajonych przewlekłych stanów zapalnych, (wspominałam o tym w poście http://naturopatia-sanatum.blogspot.se/2015/04/seria-odpowiedzi-czy-cierpie-na.html ) lub po prostu na stany zapalne suplementacja czystym EPA jest zdecydowanie lepszym rozwiązaniem niż suplementacja preparatami zawierające oba te kwasy tłuszczowe, nawet przez dłuższy czas. Jest tak ponieważ przy aktywnym stanie zapalnym toczącym się w naszym organizmie zapotrzebowanie na EPA drastycznie rośnie.
 
 
W następnym poście z serii "Odpowiedzi" postaram się również zgodnie z obietnicą wyjaśnić kwestie roślinnych omega 3.
 
 
Na fotografii wspomnienie z wakacji - niezwykła rzeźba z piasku przedstawiająca tancerkę - International Sand Sculpture Festival 2015, Faro, Portugalia.
Do posłuchania utwór z ścieżki dźwiękowej filmu "Gwiazd naszych wina" - Bogusiu, dzięki za przypomnienie go.
 
 

8 komentarzy:

  1. Dzięki, Pani Izo, za ten wiele wyjaśniający wpis. Na pewnym forum internetowym swego czasu jeden użytkownik o ogromnej wiedzy, zalecał właśnie spożycie bodajże 1-2g dziennie kwasu EPA (+ kilku innych składników, także w wysokich dawkach) jako substytut chemii stosowanej w leczeniu nerwic i depresji. Zabrakło tylko tam tej istotnej informacji, że wysokie dawki DHA (a przecież wszystkie dostępne preparaty oparte na oleju rybim zawierają i DHA i EPA) niekoniecznie są wskazane. I tutaj pojawia się problem - na Allegro znalazłem tylko 1 suplement diety zawierający jedynie kwas EPA, a 15-dniowa suplementacja nim to koszt ponad 6-ciu złotych.

    Czy byłaby Pani w stanie polecić mi jakieś preparaty (na adres mailowy, aby nikt nie zarzucił Pani kryptoreklamy)? Byłbym ogromnie wdzięczny.

    Pozdrawiam,

    Paweł Lewandowski

    frozen78@gmail.com

    OdpowiedzUsuń
  2. Pani Izo,

    A czy nie lepiej zamiast suplementować EPA i DHA, które nie są egzogenne, spożywać/suplementować NNKT pierwotne: kwas linolowy i alfa-linolenowy, z których organizm może sobie sam wyprodukować potrzebne ilości EPA i DHA?

    pozdrawiam,

    Kuba

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. To, że kwas tłuszczowy jest egzogenny oznacza, że organizm nie może go sam wyprodukować. Jednak fakt, że organizm może z niego wyprodukować inne kwasy tłuszczowe nie oznacza, że nie ma potrzeby ich spożywania. Tak, jak pisałam już wiele razy metabolizm kwasów tłuszczowych w naszym organizmie jest dość skomplikowany a diabeł tkwi w szczegółach.
      Owszem z roślinnych krótkołańcuchowych omega 3 możemy wyprodukować formy aktywne nazywane witaminą F, a są nimi dopiero eikozanoidy syntetyzowane z długołańcuchowych omega 3, które w stanie naturalnym występują w rybach. Jednak konwersja krótkołańcuchowych omega 3 do długołańcuchowych jest wysoce nieefektywna - np. zaledwie 4-8% ALA ulega konwersji do EPA. Zwłaszcza biorąc pod uwagę powszechne nadmiary omega 6, potrzebna ilość długołańcuchowych omega 3 w celu ich zrównoważenia jest tak duża, że musielibyśmy pić olej lniany szklankami równocześnie dokładając sobie omega 6, które w nim też są obecne.

      Więcej o tym dlaczego rybie omega 3 a nie roślinne w następnym poście.
      Pozdrawiam.

      Usuń
  3. Suplementuję witaminę D3 bo w badaniach wyszła około 20. Ortodonta zalecił mi przyjmowanie kombinacji witaminy D3 z witaminą K, po konsultacji z farmaceutą nabyłam preparat Osteoblock forte bo ma D3 i K (ale też wapń, cynk... - nie wiem czy to dobrze) i D-Vitum 1000j.m. Czy nie robię sobie krzywdy biorąc te 2 preparaty? Może Pani zaproponować jakąś ewentualnie alternatywę i radę. Naprawdę trudno się czegoś dowiedzieć od medyków. Jak w tej sytuacji zadbać odpowiedzialnie też o kwasy omega, żeby nie przesadzić z witaminą D3 z różnych źródeł? Pozdrawiam i liczę na jakąś podpowiedź:)

    OdpowiedzUsuń
  4. Czy 1,5 roczne dziecko powinno otrzymywac epa i dha? Jesli tak to w jakich proporcjach? Sklad popularnego tranu dla dzieci prezentuje sie tak:

    SKŁAD W 2,5 ML
    Kwasy tłuszczowe omega-3 0,6 g *
    - kwas eikozapentaenowy (EPA) 0,2 g
    - kwas dokozaheksaenowy (DHA) 0,3 g
    Witamina D 5 µg
    Witamina A 125 µg
    Witamina E 5 mg

    Prosze o komentarz : )
    Czy oprocz ww kwasow i wit d3 dziecko powinno suplementowac cos jeszcze?

    OdpowiedzUsuń
  5. Suplementuję tłuszcze Omega-3 przez kapsułki i muszę powiedzieć, że czuję się lepiej. Kwasy dobrze działają na serce i mózg, także myślę, że warto.

    OdpowiedzUsuń
  6. Bardzo proszę o polecenie suplementu z epa. Po przeczytaniu artykułu "Ściek w pigułce" boję się kupować kwasów, albowiem jest tam wyjaśnione w jaki sposób są produkowane

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Pani Agato, pytanie o jakość i bezpieczeństwo produktów z kwasami omega-3 to ważne pytanie. Napisze osobny post na ten temat w najbliższych dniach. Dziś będzie post o równie ważnej sprawie - suplementach z witaminą D3. Jeśli w "Follow by email", które pojawia się z prawej strony pod archiwum i łączną liczbą wyświetleń, wpisze Pani swój adres email moje wpisy na blogu będą przychodziły do Pani w postaci emaili :)

      Usuń