niedziela, 30 grudnia 2018

Co przyniosła nam nauka w 2018 roku

Koniec roku to zawsze okazja do podsumowań i przeglądu tego, co przyniósł ten rok. I ja postanowiłam podzielić się z Wami swego rodzaju podsumowaniem - dotyczącym tego, co w mijającym roku nowego, ciekawego, intrygującego przyniosła nauka w tematyce zdrowia.
Bo nauka jest ważna :)
Ostatnio czytam bardzo ciekawą książkę Roberta Sapolsky'ego pt. "Dlaczego zebry nie mają wrzodów - Psychofizjologia stresu". Autor we wstępie do książki wspaniale to ujął. Pozwolę sobie zacytować jego słowa:
"...Nauka dostarcza nam najbardziej wyszukanych, stymulujących zagadek, jakie oferuje życie. Wrzuca najbardziej prowokujące idee na arenę debaty moralnej. Zdarza się, że poprawia nasze życie. Kocham naukę i boli mnie świadomość, że tak wielu ludzi obawia się jej lub uważa że pójście drogą nauki wyklucza  współczucie, przedmioty humanistyczne czy respekt i szacunek dla natury. Nauka nie ma nas pozbawić misterium, ale je na nowo odkryć i ożywić..."
Tak więc co ciekawego zdarzyło się w 2018 roku w nauce lub wzbudziło szczególne zainteresowanie?
Okresowa głodówka - czyli odżywianie w walce o zdrowie.
Okresowa głodówka (ang. intermittent fasting, IF) polega na czasowym powstrzymywaniu się od jedzenia. Istnieje wiele form IF, najpopularniejsza z nich to powstrzymywanie się od jedzenia przez 16 godzin i jedzenie w ciągu pozostałych 8 godzin (16:8 IF).
IF nie jest oczywiście nowym tematem. Jednak w 2018 roku ukazało się w czasopismach naukowych szereg interesujących badań pokazujących skuteczność IF w zwalczaniu wielu problemów zdrowotnych. Okazało się między innymi, że 16:8 IF nie tylko przyczynia się do zmniejszenia wagi u osób otyłych ale również przynosi inne korzyści w postaci np. obniżenia ciśnienia krwi, a tym samym zmniejsza ryzyko wystąpienia problemów w układzie kardiowaskularnym. Stwierdzono również, że IF przyczynia się przy tej okazji do korzystnej zmiany metabolizmu - sprawia, że organizm zaczyna preferować spalanie tłuszczy zamiast węglowodanów.
Badania pokazały ponadto, że IF może wpływać korzystnie na długość życia, chronić układ nerwowy przed starzeniem się, a także redukować stany zapalne.
Elektroniczne papierosy - więcej szkody niż pożytku.
Kiedy elektroniczne papierosy pojawiły się na rynku producenci reklamowali je jako bezpieczną alternatywę tradycyjnych papierosów, pozbawioną substancji rakotwórczych. Twierdzili ponadto, że są pomocne w pozbywaniu się uzależnienia od nikotyny.
W tym roku ukazał się szczegółowy raport ujawniający, że elektroniczne papierosy szkodzą zdrowiu. Okazało się, że osoby używające papierosów elektronicznych są w takim samym stopniu wystawiane na działanie nikotyny, jak osoby palące tradycyjne papierosy i nie sprzyja to odchodzeniu od nałogu.
Ponadto, opary elektronicznych papierosów zawierają niebezpieczne substancje toksyczne, które uszkadzają DNA i mogą zwiększać ryzyko wystąpienia wielu chorób w tym różnych rodzajów nowotworów.
Nowości w badaniach dotyczących raka.
 
Wiadomo, że właściwa i odpowiednio wczesna diagnoza znacząco zwiększa szansę wyzdrowienia. W tym roku został opracowany nowy test z krwi, CancerSEEK, wykrywający w bardzo wczesnym stadium 8 typów nowotworów - rak piersi, płuc, jajników, jelita grubego, wątroby, żołądka, trzustki i przełyku. Szczególnie zwraca uwagę skuteczność CancerSEEK w wykrywaniu raka jajników - wynosi aż 98%.
Ponadto, opublikowano wyniki badań nad nowym lekiem na raka. Zaledwie jedna jego dawka aktywuje komórki odpornościowe wewnątrz guza nowotworowego, co skutkuje zabiciem go. Jak do tej pory badania pokazały, że lek ten jest obiecująco skuteczny w przypadku raka piersi, jelita grubego i skóry.
Stare środki w nowej roli.
W tym temacie pojawiło się szereg badań pokazujących zastosowanie znanych powszechnie środków w nowatorski sposób. Przykładem jest tu soda oczyszczona, która okazuje się być skuteczna w zwalczaniu reumatoidalnego zapalenia stawów i innych chorób zapalnych.
Innym przykładem jest lek stosowany w leczeniu opryszczki. Badania pokazały, że aż 10-ciokrotnie zmniejsza on ryzyko wystąpienia choroby Alzheimera.
Jeszcze innym przykładem jest zastosowanie witaminy B3 w obniżaniu ciśnienia krwi.
Biorąc pod uwagę naukowe nowości roku 2018, kolejny rok, 2019 wydaje się zapowiadać się intrygująco :)
Do posłuchania ostatnia piosenka napisana przez Freddieg'o Mercury'ego - A winter's tale. Przepiękna.